Bir Soruna Müdahale Ederek Sorunun Daha da Büyümesine Sebep Olmak – Kobra Etkisi Ve Çıkış Hikayesi

Hikayeye başlamadan önce “Kobra Etkisi” nedir, onu anlatalım. Şöyle ki ortada çözmemiz gereken bir sorunumuz var ve biz bu soruna müdahale ediyoruz. Ancak bir süre sonra farkediyoruz ki yaptığımız müdahale sorunu daha da kötü bir noktaya getirmiş. Yani hiç müdahale etmeseydik şimdikinden daha iyi bir durumda olacaktık. İşte buna “Kobra Etkisi” denmekte. Tabi sorunlarla kobranın ne alakası var ya da bu durumun kobra yılanlarının doğasıyla ilgisi mi var demeyin şimdi size bu ismin çıkış noktası olan ilginç olaylar silsilesini anlatmaya başlıyorum.

İngilizler 17. Yüzyılın başlarında Hindistan’a gelmişlerdir. Ve 1948 yılına kadar bu ülkeden çıkmaya da niyetleri yoktur. İşte bu dönem içerisinde Hindistan’ı sömürgesi haline getiren İngilizlerin canını en çok sıkan şey kobra yılanlarıdır. Özellikle başkent Delhi’de birçok İngiliz zehirli kobra yılanlarının saldırılarıyla ölmüştür.  İngilizler ne yaparlarsa yapsınlar bu yılanlardan kurtulamamışlardır. En sonunda İngiliz Hükümetinin aklına “Neden bu sorunla biz uğraşıyoruz ki? Hem askerimiz boş işlerle uğraşmaz hem de daha ucuza çözeriz bu işi. Verelim fakir Hintlilere parayı, onlar halletsinler” gibi bir fikir gelir. Bu fikir önce projeye dönüşür ve sonunda Hintlilerin getireceği her ölü kobra başına para verme olayı gerçekleşir.

Proje ilk başta işe yarar. İngilizler kobralardan kurtulurlarken, Hintlilerin cepleri dolar. Yani bir çeşit win-win durumu vardır. İki tarafta kazançlıdır bu işten. Ancak kobra nüfusu o kadar hızla azalır ki bir süre sonra Hintliler kobra bulamaz hale gelmeye başlarlar. İşte bu sırada Hintlilerin aklına bir fikir gelir, kobra çiftliği kurmak. Evet yanlış duymadınız girişimci Hintliler tek tek kobra avlamaktansa kobra çiftliği kurmanın çok daha zahmetsiz ve kazançlı olacağını düşünürler. Ve bu sayede kobra sayısı giderek artmaya başlar. Kendi yetiştirdikleri yılanları İngilizlere götürüp para alan Hintliler bu işi çok sevmişlerdir.

Yılan Satışının İptal Edilmesi

Bir süre sonra başka bir durum ortaya çıkar, o da İngiliz Hükümetinin cebinden oldukça fazla para çıkmaya başlaması. Bu durum farkedilince İngiliz Hükümeti yeni bir karar alır ve artık ölü kobra başına para uygulaması kaldırılır. Bu kanundan sonra ellerinde yüzlerce kobra bulunan kobra çiftliği sahipleri ne yapacaklarını kara kara düşünmeye başlarlar, çünkü yılanın hiçbir getirisi yoktur, bu iş artık safi zarardır. Kobraları beslemek yerine bütün kobraları şehre salarlar. Artık Delhi sokaklarında ilk baştakinden çok daha fazla kobra yılanı bulaktadır. Yani üretilen fikir, çözüm hamlesi sorunu daha iyiye değil daha kötüye götürmüştür. İşte bu ilginç olay yeni bir terimi ortaya çıkartmıştır, yani “Kobra Etkisi”’ni. Aslında dilimizde buna benzer bir deyimimiz vardır onu da belirtmeden yazımızı bitirmeyelim. “Kaş yaparken göz çıkarmak” deyimi aslında “Kobra Etkisi”’ni açıklamada gayet yakın bir anlam taşımaktadır diyerek yazımızı sonlandırıyoruz.

Bir Soruna Müdahale Ederek Sorunun Daha da Büyümesine Sebep Olmak – Kobra Etkisi Ve Çıkış Hikayesi” için bir yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.