Türk Tarihi’nin İlk Kadın Rallicisi – Samiye Cahid Morkaya

Bu yazımızda size Cumhuriyet tarihimizin ilk kadın şoförü olmakla kalmayıp ilk rallicisi de olan Samiye Cahid Morkaya’nın başarılarından söz edeceğim.

OTOMOBİL VE OSMANLI

Öncelikle Osmanlı İmparatorluğu’nun başkenti İstanbul’da otomobili ilk kullanan kişi Züheyrzâde Ahmed Paşa’ydı. Bu ilkin ardından İstanbul sokakları zengin ailelerin aldığı otomobillere dolmaya başladı. İstanbul yolları her ne kadar otomobiller için konforlu olmasa da bu yeni modaya insanlar hızlıca uymaya başlayınca artan araç sayısı kadar sürücüye de ihtiyaç duyuldu. Otomobil sayısı arttıkça, bu araçların kullanılabilmesi için o dönem şehadetname denilen ehliyetleri veren kurumlar da birbiri ardına açıldı.  Samiye Cahid Hanım’da bu kurumlardan birisi olan Pangaltı Amerika Garajı’na başvuru yaptı. Yapılan sınavın ardından ehliyetine kavuşarak Cumhuriyet tarihinin ehliyet alan ilk kadını oldu. Aslında bu onun tek meziyeti de değildi, araç sevdasının yanında kemençe sevdası da vardı ve bu konuda aldığı eğitimden sonra 1920’den itibaren devrin konservatuvarı Darülelhân’da hocalık yaptı.

SAMİYE HANIM’IN YARIŞLARA BAŞLAMASI VE İLK ZAFERİ

Samiye Hanım’ın hayalleri bununla da sınırlı değildi elbette. Her ne kadar erkeklerin egemen olduğu bir alan olsa da otomobil yarışlarına katılmak istiyordu. Türkiye’nin ilk ehliyetli kadın şoförü olan Samiye Cahid Hanım’ın eşi dönemin ünlü gazeteci-yazarı Burhan Cahid Morkaya oldukça zengindi ve bu konuda Samiye Hanım’ın en büyük destekçisiydi. Yıl 1922’yi gösterdiğinde, hız tutkunu Sâmiye Cahid Hanım, üyesi olduğu Turing Kulüp’ün (Türk Seyyahin Cemiyeti) her sene düzenlediği geleneksel otomobil yarışlarına katılmaya başladı. İki senede bir otomobilini yenileyen ve Buick, Ford, Cadillac, Fiat, Nash gibi döneminin iyi otomobillerini süren Samiye Hanım ilk defa katıldığı yarışlarda dereceye girerek herkesi şaşırttı elbette ama ilk ödül 1932’de geldi. İstinye Köprüsü ile Zincirlikuyu arasındaki yaklaşık 10 kilometrelik parkurda düzenlenen rallide birinci oldu ve kupasını dönemin vali ve belediye reisi Muhiddin Üstündağ’dan aldı.

Ertesi gün tüm gazetelerde Sâmiye Cahid Hanım vardı. Akrabaları tarafından “Ben kadının kullandığı arabaya binmem” denilerek hor görülen ilk ehliyetli kadın şoförümüz karma kategoride erkekleri geride bırakarak birinci olmuştu.

YARIŞLARA İTİRAZ

Ama tabii ki o kadar kolay değildi… Birinciliğinin ardından ikinci olan Vehbi Bey sonuca itiraz ederek yarışın iptal edilmesini istedi, çünkü Sâmiye Cahid Hanım bir kadındı!

Mahkemeye taşınan itiraz nedeniyle gündem bir süre meşgul oldu. Sonunda Sultanahmet Sulh Hukuk Mahkemesi, “Bir kadın da otomobil yarışlarına katılıp kazanabilir.” şeklinde bir karar verdi. Bu kararla Samiye Cahid Hanım’ın birinciliği tescillendi. Ertesi yıl, yani 1933’te yine Turing’in düzenlediği otomobil yarışlarını kazanmayı başaran Samiye Cahid Hanım, 1934’teki yarışlarda ise talihsiz bir olay yaşadı. Aynı parkurda kaza yapan pilotun Ford marka arabası attığı taklalar nedeniyle paramparça oldu. Ağır yaralı olarak hastaneye kaldırılan Samiye Hanım, birçok ameliyattan geçirilse de kazada parçalanan sol kolunu bir daha kullanamadı. Yani Türkiye’nin ilk kadın otomobil yarışçısı, bir daha otomobil yarışlarına katılamadı. Ayrıca dönemin müzisyenleri tarafından kemençede tek olarak gösterilen bu cesur kadın enstrümanını bir daha eline alamadı. Ancak hayata gözlerini yumduğu 1972 yılına kadar araba kullanmaya devam etti.

Türk Tarihi’nin İlk Kadın Rallicisi – Samiye Cahid Morkaya” için bir yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.